marijke

 Down to earth !

Wat is Kleine Stapjes?

Kleine Stapjes is een early intervention-programma (vroeghulp) voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand tot een ontwikkelingsleeftijd van vier jaar. Early intervention betekent zo vroeg mogelijk beginnen kinderen met een belemmering te helpen zich optimaal te ontwikkelen.

Kleine Stapjes is bedoeld voor ouders van kinderen met ontwikkelingsachterstand. Het programma biedt praktische richtlijnen om de kinderen in hun thuisomgeving een gerichte, alerte opvoeding te geven. Het erkent dat de ouders de belangrijkste opvoeders van hun kind zijn. Maar daarnaast kan het ook worden gebruikt door pedagogisch werkers, kleuter- en groepsleidsters, therapeuten en studenten.

Kleine Stapjes is niet alleen veelomvattend voor wat betreft de draagwijdte van het curriculum, maar ook in de benadering van de manier van werken. Natuurlijk komen de basisprincipes aan de orde, maar daarnaast ook de honderden specifieke praktische tips, gebaseerd op jaren van directe ervaring en op wat ouders zeggen over wat er voor hun gewerkt heeft.

Kleine Stapjes kan flexibel worden gebruikt - als een vraagbaak om van tijd tot tijd te worden geraadpleegd door een ervaren orthopedagoog, pedagogisch werker, leerkracht of groepsleidster of als een complete doe-het-zelf handleiding voor een beginner, of dat nu een ouder of een beroepskracht is. Het is van oorsprong een Australisch produkt, maar we hebben ons uiterste best gedaan deze Nederlandse versie zo goed mogelijk aan de Nederlandse omstandigheden aan te passen.

Wat is de basis van Kleine Stapjes?
Kleine Stapjes is nauw verwant met het Macquarie Program voor Kinderen met Ontwikkelingsachterstand. Dat is een pakket materialen die ontwikkeld werden in het kader van het Down's Syndrome Program op de Macquarie-Universiteit in Sydney, Australië. (Merk op, dat de materialen zeer beslist niet alleen maar voor gebruik bij kinderen met Down's syndroom bedoeld zijn!)

Het Down's Syndrome Program van de MacquarieUniversiteit was het eerste early intervention-programma in Australië. Het heeft een diepgaande en blijvende invloed gehad op het werken met jonge kinderen met een belemmering in heel Australië en ver daarbuiten, met name bijvoorbeeld ook in Nederland en Duitsland.

Hieronder volgen enkele principiële punten die verwerkt zijn in Kleine Stapjes:

• Alle kinderen kunnen leren. Het kind met een verstandelijke belemmering leert langzamer, maar het kan leren.
• Kinderen met een belemmering moeten de vaardigheden leren die alle kinderen leren en gebruiken - vaardigheden die hen helpen bij het spelen bij hun interacties met anderen, om maximale onafhankelijkheid te bereiken en om deel van de gemeenschap uit te maken.
• De ouders zijn de belangrijkste opvoeders van het kind.
• De eerste jaren zijn beslissend voor het leren. De gerichte, alerte opvoeding moet zo vroeg mogelijl nadat er een probleem onderkend is beginnen vandaar de term early (= vroege) intervention (vroeghulp).
• Goed ontworpen methoden voor toetsing en pedagogische begeleiding bevorderen een efficiënter opvoedingsproces.
• Ieder kind is anders en ieder gezin is anders. Een succesvol programma moet tegemoet komen aan de behoeften van het kind zowel als het gezin.

Kleine Stapjes is noch een instructieboekje over hoe je een betere ouder wordt, noch behandelt het het omvangrijke onderwerp hoe het is om ouder van een kind met een belemmering te zijn. De informatie die u hier vindt kan en moet worden aangevuld met ander materiaal en hopelijk ook met persoonlijke contacten met mensen die u en uw kind kennen.

Kleine Stapjes is bedoeld als een praktische vraagbaak om te worden gebruikt op de manier die u het beste uitkomt. Het is geschreven vanuit de erkenning dat het meest belangrijke dat u uw kind kunt geven al gegeven wordt, namelijk uw liefde voor en uw acceptatie van het kind en de verzorging, zowel fysiek als emotioneel, die u het geeft.

Noot
In de praktijk dekken de begrippen early intervention en vroeghulp elkaar niet volledig. Toen de Stichting Down's Syndroom (SDS) in 1988 het concept early intervention op grote schaal in Nederland introduceerde als vroegtijdige, gestructureerde, lange termijn (thuis)begeleiding werd bewust gekozen voor het gebruik van de Amerikaanse term. Alle pogingen tot vertaling betekenden in Nederland al iets fundamenteel anders, was toen het argument. In het begin van de jaren negentig kwam onder invloed van de Federatie van Ouderverenigingen (FvO) het gebruik van de - van oorsprong Vlaamse - term 'vroeghulp' geleidelijk aan in zwang. Daarbij bleek echter al spoedig dat in kringen van de Sociaal Pedagogische Diensten (SPD's) en diezelfde FvO vroeghulp helaas meer en meer werd opgevat als kortdurende hulpverlening. De SDS daarentegen is een bekend voorstander van stimulering van de ontwikkeling op de lange termijn, waarvoor een programma als Kleine Stapjes uitdrukkelijk bedoeld is. Daarnaast ervaart de SDS dat een toenemend aantal ouders grote moeite heeft met de term 'hulp'. Die ouders willen in de eerste plaats informatie en hooguit begeleiding. Om die redenen besloot de SDS vast te blijven houden aan de oorspronkelijke terminologie.

Bron: Kleine Stapjes, hoofdstuk 1